(Gồm đường An Khê – Bờ Y, An Khê – Măng Đen, Quy Nhơn – Quảng Ngãi)
I. MẠCH SÔNG KÔN – TRỤC SINH KHÍ CỦA NON SÔNG NAM TRUNG
Từ thuở khai thiên, Trường Sơn làm cột sống của đất Việt,
sông Kôn làm mạch huyết của miền Nam Trung.
Khí từ núi chảy ra biển, nước từ cao nguyên đổ về Quy Nhơn,
tạo thành đạo trung hòa âm dương, sơn hải giao linh.
An Khê chính giữa dòng, như trái tim của long mạch,
một bên giữ hơi Tây Nguyên, một bên mở vận Đông Hải,
địa thế vững mà linh, ẩn mà phát,
chính là yên ngựa điều khí của quốc mệnh Trời Nam.
Từ nơi ấy, ba nhánh Bắc mở ra như ba sừng rồng,
hướng về Trường Sơn, chạm trời, mở đạo,
dẫn khí sông Kôn lan khắp sơn nguyên,
gọi là Tam long Bắc vận, song hải hợp sinh.
II. NHÁNH AN KHÊ – BỜ Y: LONG ĐẠO XUYÊN SƠN, HỘI VẬN ĐÔNG DƯƠNG
Từ An Khê lên Tây Bắc,
đường đi qua núi Ngọc Linh, đến cửa khẩu Bờ Y – đất Lào.
Đó là long đạo xuyên sơn,
nối Trường Sơn Việt với cao nguyên Đông Dương,
nơi núi gặp mây, nước gặp trời.
Khí của sông Kôn theo thế núi mà lên,
gặp khí Mê Kông bên kia mà hòa,
tạo nên đại huyệt giao quốc,
nơi trời Nam mở cửa ra đất bạn.
Đường này là trục thương đạo Tây Dương,
đem sản vật cao nguyên sang Lào,
đem gió biển Quy Nhơn sang Trường Sơn.
Hai khí giao hòa, văn vận và thương vận cùng sinh.
Người đời sau nếu mở đạo ấy,
ắt nước Việt có cửa giao Đông Dương,
núi rừng có đường sang đất bạn,
thương nghiệp mở, quốc vận dài,
đó là đường rồng đội sơn bay qua mây trắng.
III. NHÁNH AN KHÊ – MĂNG ĐEN: THẾ DƯỠNG KHÍ, TỤ PHÚC, TRUNG HÒA SƠN NGUYÊN
Từ An Khê rẽ về hướng Bắc – Tây Bắc,
qua vùng Kon Plông đến Măng Đen,
nơi đất cao mà bằng, rừng dày mà tĩnh.
Đây là huyệt dưỡng khí của cao nguyên,
là phổi xanh của Trường Sơn,
giữ hơi ẩm, gom mưa, phát sinh nguồn thủy.
Khí sông Kôn đi đến đây thì lắng lại,
hơi núi gặp gió mây mà hóa nhu hòa.
Đất này không phát về vật,
nhưng phát về đức;
không mạnh về tiền,
nhưng mạnh về khí sinh dưỡng.
Ấy là trung khí của Tây Nguyên,
giúp điều hòa nóng lạnh, sinh thuận mùa,
dưỡng đất, giữ rừng, ổn long mạch.
Người biết dụng địa,
ắt lập khu dân, khu học, khu đạo,
ấy là thế “tụ nhân dưỡng trí”, nền quốc bền lâu.”
IV. NHÁNH QUY NHƠN – QUẢNG NGÃI: HẢI ĐẠO HỢP KHÍ, TỤ MINH ĐƯỜNG BẮC
Từ Quy Nhơn đi Quảng Ngãi,
đường chạy dọc ven biển, ôm lấy sóng Đông,
vượt đèo Bình Đê, qua đồi Phù Cát, núi Bà, Sa Huỳnh.
Đây là mạch hải vận Bắc phương,
song hành cùng sông Kôn mà tiến ra biển.
Khí Đông Nam thổi xuống,
khí Bắc Trường Sơn dâng lên,
hai luồng giao ở vùng Quảng Ngãi – Sa Huỳnh,
tạo nên minh đường Bắc của hải thương quốc gia.
Nếu Quy Nhơn là trung cảng,
thì Quảng Ngãi là phụ cảng,
nơi phân vận, san hàng, chia khí.
Một giữ, một phát –
tựa như hai mắt rồng nhìn ra biển Đông.
Đường ấy không chỉ nối hải thương,
mà còn giữ bình ổn khí trường toàn vùng Nam Trung.
Núi và biển tương sinh,
đông – tây – bắc – nam đều được điều hòa.
V. TAM NHÁNH HỢP KHÍ – MỘT TRỤC SINH QUỐC VẬN
Ba nhánh Bắc của trục sông Kôn
chính là ba gân lớn trên thân rồng Trường Sơn Nam:
– Một mạch xuyên sơn lên đất Lào,
– Một mạch giữ khí giữa Măng Đen,
– Một mạch mở biển về Quảng Ngãi.
Ba mạch ấy hợp nhau mà sinh thế “Tam long hội đỉnh”,
điều khí cho cả vùng Nam Trung – Tây Nguyên.
Từ đó, bình nguyên Gia Lai – Đắk Lắk có đường hô hấp,
Quy Nhơn có cửa thở,
Măng Đen có phổi dưỡng,
Bờ Y có tay vươn,
Quảng Ngãi có mắt nhìn.
Ấy là thế thân long hoàn chỉnh,
trời sinh ra để mở vận quốc gia:
– Phát thương,
– Dưỡng nhân,
– Giữ quốc.
Nếu người hiểu thế,
lấy trục sông Kôn làm xương,
ba nhánh Bắc làm chi,
thì quốc thể Việt Nam vững như rừng, linh như nước,
khí từ Nam chảy ra Bắc,
vận từ núi ra biển,
một mạch liền trời đất – chẳng đoạn bao giờ.
VI. KẾT LUẬN – SƠN HẢI TƯƠNG SINH, VẬN QUỐC TRƯỜNG TỒN
Từ Quy Nhơn ra Quảng Ngãi, từ An Khê lên Bờ Y,
từ Măng Đen nhìn xuống bình nguyên –
tất cả hợp lại thành một dải long mạch Bắc hướng,
vừa dưỡng vừa phát, vừa mở vừa giữ.
Trời Nam không sinh hai đất thịnh,
mà sinh một mạch lớn sơn hải điều hòa,
đó chính là trục sông Kôn – An Khê – Quy Nhơn – Bắc hướng.
Người đời sau phải biết,
muốn nước mạnh, dân thịnh,
thì phải giữ mạch này –
vì đây là mạch giao của đất và trời,
nơi long tụ, nơi vận sinh, nơi phúc hội.
MINH TỰ
“Sông Kôn chảy xuống biển,
Núi Trường Sơn đội mây.
Tam long hướng về Bắc,
Quốc vận mở trời Tây.”
ẤN TỰ NGHỊ LUẬN
“Tam nhánh Bắc hợp khí Trường Sơn,
Đông Tây tương ứng, Nam quốc cường sinh.”