I. Khai luận – Thiên địa chi thế, long mạch chi tâm
Trời định hình Nam quốc,
sơn chạy từ Bắc mà đổ xuống Nam,
thủy phát từ Tây mà chảy ra Đông.
Giữa đạo ấy, Quy Nhơn đứng ở trung tâm,
núi bao mà không bức, biển gần mà không lấn,
vừa có sơn vịnh ôm đầm sông Côn,
lại thông bình nguyên phía Tây kéo dài tới Mê Kông,
đó chính là hình thế long trung chi huyệt – sơn hải tương sinh, thủy đạo thông thiên.
II. Sơn vịnh chi hình – Long ôm thủy, sơn dưỡng nguyên
Quy Nhơn có núi vòng quanh như cánh tay long,
ôm lấy đầm Thị Nại,
nước đầm thông ra biển qua cửa vịnh rộng,
nên khí thủy ra mà không tán,
sơn khí giữ mà không giam –
ấy là thế long ôm thủy, dưỡng khí mà sinh nhân.
Đầm Thị Nại là hải nội chi hồ,
nước mặn hòa nước ngọt,
vừa làm cửa giao thương, vừa làm kho sinh sản,
dưỡng nghề cá, mở thương thuyền,
vừa hợp cho dân sinh, vừa hợp cho binh đạo.
Đó là vị trí địa linh trời định,
nơi núi che sóng, vịnh ôm nước, sông dẫn khí,
thành ra địa thế an mà động, tĩnh mà sinh.
III. Sông Côn chi đạo – Thủy mạch chi đại, long khí chi thông
Sông Côn khởi từ vùng An Khê – Tây Sơn,
trải qua đồng nguyên mà ra đầm vịnh Quy Nhơn,
chính là trục thủy long của Trung Đạo Nam Việt.
Dòng sông này không dốc như sông Ba,
cũng không tán như sông Đồng Nai,
mà hiền hòa – dưỡng khí – sinh nguyên,
nên đất hai bờ phì nhiêu mà bền,
dân cư đông đúc, làng xã lâu đời.
Từ sông Côn mà ngược lên Tây,
địa hình mở ra bình nguyên An Khê – Gia Lai,
rồi liên hệ thủy đạo về sông Sê San, Sêrêpôk,
cuối cùng nhập vào Mê Kông đại thủy,
tức là thông khí giữa biển Đông và sông Tây,
tạo đại đạo long mạch xuyên Đông Dương.
Ấy là điều hiếm thấy trong phong thủy toàn cõi Nam,
vì chỉ nơi này, núi – sông – đầm – vịnh – nguyên
đều liên khí trong một mạch dài.
IV. Địa linh dân thịnh – Thủy dưỡng nhân, sơn hộ quốc
Nhờ có đầm Thị Nại dưỡng thủy,
sông Côn nuôi ruộng,
núi Bà, núi Xuân Vân che gió,
vịnh Quy Nhơn mở cửa ra khơi,
mà đất này vừa làm thương cảng, vừa làm vựa lúa,
dân cư no đủ, sĩ khí hưng vượng.
Khí sơn giữ, khí thủy sinh,
cảnh quan vừa động vừa tĩnh,
nên Quy Nhơn không chỉ là đất giàu,
mà còn là đất sinh anh hùng.
V. Hào khí Tây Sơn – Long phát ư trung đạo
Ba anh em Tây Sơn khởi nghĩa giữa lòng đất ấy,
lấy An Khê làm hậu phương,
lấy đầm Thị Nại làm cửa hải,
núi làm thành, sông làm đạo,
đó là thuận thiên hành vận, hợp khí long mạch.
Khi Tây Sơn dựng nghiệp,
chẳng chỉ nhờ lòng dân,
mà là long khí trung đạo ứng thiên thời,
nên binh đi như nước, khí dậy như sấm,
dẹp Bắc, bình Nam, mở thông thiên hạ.
Ấy là biểu tượng phong thủy hóa thành lịch sử,
nơi địa linh phát khí, nhân anh ứng vận,
trở thành trung tâm phục hưng của quốc mệnh Nam phương.
VI. Kết minh – Địa thế toàn khí, long mạch thông thiên
Sơn Vịnh Quy Nhơn là đất hội đủ tứ linh chi hình:
- Sơn có, để giữ khí;
- Vịnh có, để tàng thủy;
- Đầm có, để sinh phú;
- Nguyên có, để dưỡng dân;
lại thông thủy đạo Tây Nguyên – Mê Kông,
nên là long huyệt trung tâm của Nam quốc.
Ai hiểu đạo ấy,
ắt biết đây là đất trời giao vận,
nơi địa mạch và nhân mệnh hòa làm một,
ứng với thiên thư long vận Tây Sơn – sơn hải chi linh của nước Việt.
Phụ minh thi nghị
Sơn ôm Thị Nại, thủy sinh dân,
Côn giáng bình nguyên, dưỡng vận thần.
Long mạch thông Tây qua Mê Kông,
Hào phong Tây Sơn chấn quốc tần.
“Nam quốc hữu trung địa, sơn vịnh giao hòa, thủy đạo thông thiên, long khí tụ ư Quy Nhơn, phát ư Tây Sơn.”